Czerwiec to czas refleksji nad polskimi obywatelami, którzy w czasie II wojny światowej zostali zesłani na Sybir oraz do Kazachstanu. W tym miesiącu, w 1940 i 1941 roku, miały miejsce trzecia i czwarta deportacja. Białystok oddaje hołd wszystkim ofiarom sowieckiego reżimu.
W najbliższy weekend, 20 i 21 czerwca, mieszkańcy Białegostoku będą mieli okazję wziąć udział w obchodach rocznicowych w Muzeum Pamięci Sybiru. W programie znajdują się kuratorskie oprowadzania po wystawie stałej oraz warsztaty edukacyjne związane z wystawą czasową „Art of Remembrance – Sztuka Pamięci”. Bezpłatne bilety można odebrać w kasie MPS. Szczegóły dostępne są na stronie muzeum.
Oficjalne uroczystości zaplanowane są na poniedziałek, 22 czerwca. W imieniu mieszkańców Białegostoku złożone zostaną kwiaty w trzech miejscach pamięci:
- o godz. 11.00 – pod Pomnikiem-Grobem Nieznanego Sybiraka przy kościele pw. Ducha Świętego, ul. Sybiraków 2,
- o godz. 11.20 – pod Pomnikiem Znakiem Pamięci Polskiej Golgoty Wschodu, ul. R. Traugutta,
- o godz. 11.40 – pod Pomnikiem Upamiętniającym Bohaterskie Matki Sybiraczki, plac przed Muzeum Pamięci Sybiru, ul. Węglowa 1.
Tadeusz Truskolaski podkreślił, że celem jest uhonorowanie pamięci ofiar deportacji oraz wszystkich polskich obywateli, którzy zostali wywiezieni. Wspomniano zarówno o tych, którzy zmarli w ZSRR z wycieńczenia i chorób, jak i o tych, którzy zostali zamordowani w obozach i łagrach, oraz o tych, którzy powrócili z trudnych warunków.
Trzecia deportacja, mająca miejsce w czerwcu 1940 roku, dotknęła przede wszystkim tzw. bieżeńców, czyli Polaków uciekających przed niemiecką okupacją. Wśród nich było wielu Żydów. Historycy szacują, że liczba wywiezionych wynosiła około 80 tys. osób.
Ostatnia akcja deportacyjna, która miała miejsce 20 czerwca 1941 roku, była skierowana głównie przeciwko rodzinom wcześniej deportowanych. W związku z chaosem wywołanym wybuchem wojny, najtrudniej jest oszacować liczbę ofiar tej akcji, która może wynosić od 32 do 51 tys. osób.